| Okuma Süresi: 2 Dakika

COVID-19’UN MESLEK HASTALIĞI SAYILMASINA YÖNELİK DEĞERLENDİRME

ST. AV. ADEM BURAK YILMAZ

İzmir Tabipler Odası tarafından, Covid-19’un meslek hastalığı ile kabul edilmesine yönelik, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yapılan başvuru ilk incelemede itiraz ile sonuçlanırken, reddedilen itiraza karşın Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu’na tekrar bir itiraz edilmiştir. Bunun neticesinde ise SGK tarafında yapılan değerlendirme sonucunda, Covid-19 sebebiyle gerçekleşen ölümün, meslek hastalığına bağlı olduğu değerlendirilerek emsal bir karar çıkmıştır.

Bu kapsamda verilen kararın değerlendirmesi ise şöyledir;

Öncelikli olarak meslek hastalıklarının tanımı:

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 14.maddesine göre; “Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.” Şeklinde tanımlanmıştır.

Doktrinde ise, işverenin emir ve talimatı altında çalışıyorken, yapılan işin niteliği ve şartları gereği uzunca bir süre içerisinde, dıştan gelen ve yinelenen bir nedenle, işçinin ruhi ve bedeni yönden bir zarara uğraması olarak tanımlanmıştır.[1]

Bu kapsamda bir hastalığın, meslek hastalığı sayılabilmesi için, işyeri ve iş koşulları ile meydana gelen hastalık arasında illiyet bağı olmalıdır.

Ayrıca 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3.maddesinde, mesleki hastalık şöyle tanımlanmıştır: “Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık”

Her iki kanun ve doktrindeki tanımlara bakacak olursak, kişinin hastalığa mesleki faaliyetleri sebebiyle açıklandığı ortadadır.

Hal böyle iken sağlık çalışanlarının Covid-19 salgın sürecinde, işi ve mesleği gereği Covid-19 hastalarına bakmaları, muayene etmeler, tedavi sürecinde görev almaları, iş yerinde temas etmeleri ve yasak süreçlerinde dahi çalışmalarını sürdürmeleri ile virüs ile içli dışlı olup virüse yoğun şekilde maruz kalmaktadırlar. Bu sebeple Covid-19’un meslek hastalığı olarak kabul edilmesi yerinde bir karardır.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından iş sağlığı ve güvenliğine yönelik yayınladığı rehberde mesleki hastalıkla ilgili şu ifadeleri kullanmıştır; “Sağlık kuruluşlarının işveren ve yöneticilerinin, sağlık çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği hususlarına ilişkin danışması ve meslek hastalıkları hakkında, iş sağlığı ve güvenliği uzmanına bilgi vermesi, sağlık çalışanlarının hakları arasındadır…Sağlık kuruluşlarının işveren ve yöneticileri tarafından, sağlık kuruluşundaki bir maruziyet sonrası COVİD-19 enfeksiyonu geçiren bir sağlık çalışanının zararının tazmini, rehabilitasyonu ve tedavisinin sağlanması sağlık çalışanının haklarındandır. Böyle bir durum mesleki maruz kalma sayılır ve sonucundaki hastalık da meslek hastalığı olarak değerlendirilir[2]

Türkiye içinde Covid-19 hastalığının mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkması sebebiyle, İtalya, Almanya, Belçika, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da olduğu gibi meslek hastalığı sayılması kararı oldukça yerinde bir karardır.

Pandemi dolayısı ile sağlık hizmetlerinin yürütülmesi için sağlık çalışanlarının izinlerinin kaldırılması, mevcut koşullarda aralıksız çalışmaları ve normale göre daha yoğun tempoda çalışmaları göz önüne alınmalıdır. İzin kullanmayan, yasak süreçlerinde çalışmaları sürdüren, Covid-19 hastaları ile bizzat ilgilenen, bu hastalara hizmet vermeleri de göze alındığında Covid-19 ile yoğun temas neticesinde illiyet bağı da oldukça açık olarak ortadadır.  İlliyet bağı açık ve net ortada iken kanıt göstermeden, illiyet bağının olduğunun kabulü de gerekmektedir.

Açıklanan sebepler neticesinde SGK tarafından Covid-19’un meslek hastalığı sayılmasına yönelik vermiş olduğu karar yerinde bir karardır. Ancak belirtmek gerekir ki, illiyet bağının sorgulanmadan ve kanıta ihtiyaç aranmaksızın sağlık çalışanları için Covid-19’un meslek hastalığı sayılmasına yönelik yasal prosedür netleştirilmelidir.

İçerik

Dipnot:

[1] EREN, S. 23; TUNCAY, S.153

[2] https://ww1.issa.int/news/can-covid-19-be-considered-occupational-disease