Paylaş
MGC Legal Telegram
AŞAĞI KAYDIR

Haberler

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin “MENFİ TESPİT DAVALARININ DAVA ŞARTI ARABULUCULUĞA TABİ OLUP OLMADIĞINA DAİR DEĞERLENDİRMESİNİN YER ALDIĞI” kararın incelenmesi

 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin “MENFİ TESPİT DAVALARININ DAVA ŞARTI ARABULUCULUĞA TABİ OLUP OLMADIĞINA DAİR DEĞERLENDİRMESİNİN YER ALDIĞI” kararın incelenmesi

10.02.2020 tarihinde verilmesine rağmen yakın zamanda gerekçesi paylaşılan kararı MGC Legal Dava Departmanı olarak değerlendirdik.

19.12.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na (“TTK”) 5/A madde numarasıyla eklenen “Dava Şartı Olarak Arabulucu” kenar başlıklı hüküm ile ticari davalar bakımından zorunlu arabuluculuk sistemi getirildi.

Uygulamanın temelini oluşturan TTK’nın  4’ncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu düzenlenmektedir. 01.01.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere uygulanmaya başlandı.

O günden bu yana menfi tespit davalarının dava şartı arabuluculuğa tabi olup olmadığı hakkında tartışmalar oldu ve görüş farklılıkları ortaya çıktı.

Şöyle ki;

  1. ZORUNLU ARABULUCULUK KAPSAMINDA OLMADIĞI GÖRÜŞÜNDE OLAN HUKUKÇULARA GÖRE;

 

…“Menfi Tespit Davası bir alacak davası değildir”

 

  1. ZORUNLU ARABULUCULUK KAPSAMINDA OLDUĞU GÖRÜŞÜNDEKİLERE GÖRE;

 

…“Kanun gerekçesinden de hareketle “bir miktar paranın ödenmesi” olan alacak ve tazminat talepli davaları ifade olarak belirtmesi eş zamanlı olarak diğer dava türlerinin kalem kalem ayrı tutulduğu anlamına gelmez ve menfi tespit davalarının da bu kapsamda değerlendirilmesin önünde bir engel yoktur. “…

 

Uygulamanın başlamasının ardından mahkemelerin önüne MENFİ TESPİT talepleri geldiğinde nasıl bir değerlendirme yapılacağı ve nasıl bir karar verileceği merak konusu oldu.

Özellikle pratikte adliyede ve uyap üzerinden dava ikame ederken karışık ve belirsiz durumlar yaşandı. Bu karışıklık dava ikame etme aşaması ile kalmadı BAM kararlarına da yansıdı. Şöyle ki; İzmir BAM 17 HD 2019/2133 Kararında menfi tespit davasının dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğuna dair karar tesis ederken İstanbul BAM, 16. HD 27.02.2020 tarihli kararında zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına ilişkin karar tesis etmekteydi.

Tabiatı itibariyle tartışmaların odağında olan menfi tespit davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmaması hakkında Yargıtay 11. HD, ticarî nitelikteki menfî tespit davalarının TTK m. 5/A kapsamında dava şartı zorunlu arabuluculuğa tâbi olup olmadığı konusundaki kararını yakın zamanda açıkladı.

Yargıtay 11. HD 10.02.2020, E. 2019/3048, K. 2020/1093 kararına göre;

  • TTK m.792 hükmüne göre açılan çek istirdadı davasında davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hâmilden çekin iadesi olduğundan, bu davada arabulucuya başvurmak dava şartı değildir.
  • Menfî tespit davasında davacı, davalıya borçlu olmadığının tespitini istemekte; davalı ise davacının borçlu olduğunu savunmaktadır. Mahkeme menfî tespit davasında davacının borçlu olup olmadığının tespiti ile birlikte davalının da alacaklı olup olmadığının tespitini yapacaktır. Menfî tespit davasında dava konusunun bir miktar alacağa ilişkin olduğu açık olup TTK m. 5/A hükmü kapsamında menfî tespit davasında arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
  • Ancak, menfî tespit davası, arabuluculuk dava şartına tâbi olmayan çek istirdadı davası ile birlikte açıldığında, menfî tespit talebi de arabulucuk dava şartına tâbi olmayacaktır.

 

Hukukta her somut olay ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden aynı gibi gözüken birçok uyuşmazlıkta farklı kararlar tesis edilerek farklı sonuçlar ortaya her zaman çıkabilir. Yargıtay 11 Hukuk Dairesi vermiş olduğu kararında aslında hem hukukçular arasındaki görüş ve değerlendirme farklılıklarını biraz da olsa ortadan kaldırmış hem de bundan sonraki uygulamanın nasıl olacağına dair ışık tutmuştur.

 

 

 


#arabuluculuk #menfitespitdavası #kararincelemesi #mgc #mgclegal #mgclegalnews

© MGCLEGAL 2020 / BÜTÜN HAKLARI SAKLIDIR.
Yukarı Git