| Okuma Süresi: 4 Dakika

TURKUAZ KART YÖNETMELİĞİ

STJ. AV. SİMGE KARABOĞA

Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulunun önerisiyle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, başvuruları uygun görülen yabancılar için; Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı veren, yakınlarına ikamet hakkı sağlayan “Turkuaz Kart” yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yönetmeliğinde, Turkuaz Kart’a ilişkin başvuru, değerlendirme ve geçiş süresine, kart sahibine ve yakınına sağlanan haklara ve bu hakların kullanımına ilişkin usul ve esaslar düzenlendi.Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı veren, yakınlarına ise ikamet hakkı sağlayan “Turkuaz Kart” şu kişilere verilebilecek:

  • Eğitim düzeyi, ücreti, mesleki bilgisi ve deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ve benzeri nitelikleri itibarıyla yüksek nitelikli iş gücü olarak değerlendirilenlere.
  • Yatırım veya ihracat düzeyi, sağlayacağı istihdamın büyüklüğü, bilimsel ve teknolojik gelişmeye yaptığı katkı ve benzeri özellikleri itibarıyla yüksek nitelikli yatırımcı olanlara.
  • Bilimsel ve teknolojik gelişmeye katkı sağlayan veya bilim, sanayi ve teknoloji alanlarında uluslararası düzeyde ülke menfaatleri açısından stratejik kabul edilen çalışmalar ve araştırmalar yapan bilim insanı veya araştırmacılara.
  • Kültürel, sanatsal veya sportif faaliyetler açısından uluslararası düzeyde başarılı olan, Türkiye’nin veya Türk kültürünün uluslararası tanınırlığına veya tanıtımına katkı sağlayan, Türkiye’nin milli menfaatlerine ilişkin hususlarda uluslararası düzeyde faaliyette bulunan yabancılara.

 

Turkuaz Kart Başvurusu

Turkuaz Kart başvurusu, yurt içinde doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Yabancı Başvuru, Değerlendirme ve İzleme Sistemi üzerinden, yurt dışında ise yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliği aracılığıyla yapılacak. Yurt dışından yapılan başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler Türk dış temsilciliğince elektronik ortamda Bakanlığa iletilecek.

Türkiye’de yasal olarak bulunan yabancı, yurt içinden yabancı kimlik numarası ile sistem üzerinden doğrudan kendisi müracaat edebilecek. Turkuaz Kart başvurusu, yurt içi ve yurt dışından yabancı adına yetkili aracı kurum tarafından da gerçekleştirilebilecek. Başvurusu sırasında yabancı ve yakınına ilişkin belirlenen bilgi ve belgelerin sisteme girilmesiyle başvuru tamamlanacak.

Kart sahibinin yakını için yapacağı ikamet izni başvurusu, Turkuaz Kart başvuru usulüne göre ve bu başvuru ile aynı anda Bakanlığa yapılacak ancak yurt dışından müracaatlarda, Turkuaz Kart sahibi yakınının ikamet izni başvurusu için gerekli bilgilerinin bulunmaması halinde bu yabancıların başvuruları Türkiye’ye giriş tarihlerinden itibaren vize veya vize muafiyeti sürelerini aşmamak koşuluyla en geç 90 gün içinde Bakanlığa yapılabilecek.

Ayrıca yabancının eşi bakımından evlilik bağını, çocuğu bakımından ise velayet ilişkisini ve bakmakla yükümlü olduğunu gösteren belgeler başvuruya eklenecek.

 

Puanlama Sistemi

Başvurusunun değerlendirilmesinde uygulanacak puanlama sistemi belirlenen nitelikler ve kıstaslar doğrultusunda gerçekleştirilecek.

Puanlama değerlendirilecek nitelikler ve kıstaslar:

  • Nitelikli iş gücü olarak değerlendirilen yabancı için; öğrenim durumu, öğrenim görülen yükseköğretim kurumunun saygınlığı, ücret düzeyi, üst düzey yönetici olarak, uzmanlık gerektiren yüksek nitelikli işlerde veya Ar-Ge alanında çalışma veya mesleki deneyim, öğrenim ile iş ya da mesleğin uyumu, anadili dışında bildiği yabancı diller ve niteliklerini gösterir benzeri kıstaslar.
  • Nitelikli yatırımcı olarak değerlendirilen yabancı için; belgelendirilen ya da taahhüt edilen yatırım, ihracat veya istihdam düzeyi, yatırım yapılacak sektörün, bölgenin ve işin niteliği, Türkiye’de sahip olunan taşınır veya taşınmazlar ile fikri veya sınai mülkiyet hakları ve niteliklerini gösterir benzeri kıstaslar.
  • Bilim insanı veya araştırmacı için; akademik unvan, ulusal ya da uluslararası alanda bilinen yükseköğretim kurumlarında veya bilim ve teknoloji alanında öne çıkmış kuruluşlarda çalışma veya mesleki deneyim, ulusal veya uluslararası kurumlar tarafından tescillenmiş patent, ticari marka veya lisans, inovasyon faaliyetleri, Ar-Ge alanında ya da bilişim, savunma, maden, enerji gibi ülke ekonomisi açısından stratejik sektörlerde önemli görevlerde çalışma ya da mesleki deneyim ve niteliklerini gösterir benzeri kıstaslar.
  • Yabancı sporcular için faaliyette bulunduğu spor dalında ferdi ya da kulüp lisansı ile ulusal ya da uluslararası ferdi ya da takım müsabakalarında aldığı dereceleri ya da ödülleri, mensubu olduğu spor kulübünün hukuki statüsü ile ilgili kulübün ulusal veya uluslararası başarıları, uyruğunda bulunduğu ülkede milli sporcu statüsünde olması ve niteliklerini gösterir benzeri kıstaslar.
  • Fikir ve sanat eseri sahibi yabancılar için eserlerinin bilinirliği, ulusal veya uluslararası ödülleri ve niteliklerini gösterir benzeri kıstaslar.
  • Türkiye’nin veya Türk kültürünün tanınırlığına veya tanıtımına katkı sağlayan yabancılar için; süresi, sürdürülebilirliği, devamlılığı ve etki alanı gibi bilgileri içeren tanıtım faaliyetleri, fikir ve sanat eserleri, Turkuaz gönüllüsü olarak uluslararası düzeyde yürütülen faaliyetleri ve benzeri kıstaslar.

 

Kart Sahibinin Hak ve Yükümlülükleri

Turkuaz Kart sahibi süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanacak. Kart sahibi olan yabancılar; Türkiye’de askerlik yapma yükümlülüğünden muaf olacak, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme haklarından yararlanamayacak. Sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olup, bu hakların kullanımında ilgili mevzuattaki hükümlere tabi olacak.

  • Kart sahiplerinin, Türkiye’deki ikamet, seyahat, çalışma, yatırım, ticari faaliyet, miras, taşınır ve taşınmaz iktisabı ile ferağı gibi konulara yönelik işlemleri, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından Türk vatandaşlarına uygulanmakta olan mevzuata göre yürütülecek. Bu hak ve yükümlülüklerin kullanılmasında özel kanunlarda Türk vatandaşı olma koşulu aranmış ise Turkuaz Kart sahipleri bu haklardan yararlanmayı talep edemeyecek.
  • Turkuaz Kart sahibi ve yakını, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmaması ve geçiş süresi kaydının kaldırılması şartıyla Bakanlıkça teklif edilmesi halinde Türk vatandaşlığı kazanabilecek.
  • Kart sahibinin yakını için düzenlenecek kart, Turkuaz Kart’ın geçerlilik süresi içinde ikamet izni yerine geçecek. Turkuaz Kart’ın geçersiz hale gelmesi durumunda yakını için düzenlenen bu kart da iptal edilecek.
  • Turkuaz Kart başvuruları ve değerlendirilmesi uluslararası iş gücü politikası doğrultusunda, belirli bir süre için tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek, iş kolu veya mülki ve coğrafi alan itibarıyla Bakanlık tarafından sınırlandırılabilecek veya durdurulabilecek.

Kartın İptali

Turkuaz Kartın iptali aşağıdaki hallerde iptal edilebilecektir:

  • Turkuaz Kart yabancının talebi dışında; geçerlilik tarihinden itibaren 6 ay içinde Türkiye’ye gelmemesi ya da mücbir sebep olmaksızın 2 yıldan uzun bir süre aralıksız yurt dışında kalması,
  • İçişleri Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığının uygun görüşünün bulunması hali hariç, pasaportunun veya pasaport yerine geçen belgesinin geçerlilik süresinin uzatılmaması,
  • Kanunda belirtilen hükümlere aykırı olarak ya da kayıt dışı çalıştığının tespiti,
  • Yabancının en az 1 yıl kesintisiz bir şekilde çalışmadığının tespiti, kart başvurusunun sahte veya yanıltıcı bilgi ve belgelerle yapıldığının sonradan tespiti,
  • Geçiş süresi içinde talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içinde sunulmaması ya da izleme raporuna göre yabancının Turkuaz Kart sahibi niteliğini kaybettiğinin anlaşılması,
  • Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyecek, vize verilmeyecek veya sınır dışı etme kararı alınacak yabancılardan olduğunun İçişleri Bakanlığınca bildirilmesi,
  • Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından Türkiye’de çalışmasında sakınca olduğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilmesi hallerinde.