| Okuma Süresi: 2 Dakika

TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN HAVA ARAÇLARI SORUMLULUKLARINDA YENİ DÜZENLEME

AV. METİNCAN UÇAR

İşbu Yönetmelik Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tarafından; yolcu, yük ve posta taşımalar yapan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yetkili kılınan taşıyıcılar ile başka bir ülkeden yetki almış taşıyıcıların taşıma sözleşmelerinden doğabilecek yolcuya, bagaja, yüke ve postaya verebilecekleri zararlara karşı gereken sigortaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkartılmıştır. Yolcunun ölümü veya herhangi bir bedensel zarar uğramasına neden olan ve hava aracında veya biniş yahut iniş esnasında meydana gelen kaza ile bagaj, yük veya postanın taşıma esnasında, hava aracında, havaalanında veya havaalanı dışına inilmesi halinde, taşıyıcının muhafaza ve nezareti altında bulunduğu süre içinde kaybı ve zarar uğramasından ve yolcu, bagaj ve posta taşımasından yaşanan gecikme dolayısıyla karşı karşıya bulunduğu hukuki sorumluluğa karşı yapılacak olan sigorta, taşıyıcının sorumluluğunu oluşturmaktadır.

Devlet hava araçları, yangınla mücadele için kullanılan hava araçları ve uluslararası sınırlar ihlal edilmemek kaydıyla uçuş eğitimi verilmesi amacıyla kullanılan planör balon gibi bazı hava araçları ise bu yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır.

Yönetmelikte önemli bazı tanımlamalar yer almıştır.

 

Buna göre;

Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,

 

Kanun: 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununu,

 

SDR: Uluslararası Para Fonu tarafından kullanılan kaydi para birimini (Özel Çekme Hakkı),

 

SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü

 

Taşıyıcı: Yolcu, yük ve posta taşımaları yapmak için ruhsata sahip gerçek veya tüzel kişileri,

 

Türk Hava Sahası: Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliği altındaki ülke ile Türk karasuları üzerindeki sahayı

 

Yolcu: Kanunun 107 nci maddesine göre düzenlenen yolcu taşıma sözleşmesi kapsamında seyahat etmek amacıyla uçuş ve kabin ekibinden farklı olarak hava aracında bulunan şahsı,

 

Yük: Kanunun 110 uncu maddesine göre düzenlenen yük taşıma sözleşmesi kapsamında taşıyıcının sorumluluğuna devredilen yükü, ifade etmektedir.

 

Hava aracının işletilmesi, havada veya yerde, hareket halinde veya hareketsiz olması fark etmeksizin, bir uçuşun doğrudan amaçlarına yönelik olarak faaliyete geçirilmesi olarak kabul edilmiştir. İşbu yönetmeliğe göre taşıyıcı, yukarıda izah edilen sorumluluklarına karşı, savaş, terör, uçak kaçırma, sabotaj, kanun dışı müsadere ve halk hareketleri risklerini de teminat altına alacak şekilde sigorta yaptırmakla yükümlüdür. Ne var ki, maruz kalınacak kar kaybı ve işgücü kaybı dahil bütün dolaylı zararlar, bu sigorta kapsamı dışında tutulmuştur. Sigorta yükümlüğü yerine getirilmeyen hava araçları ile uçuş yapılması yasak olup, uçuş esnasında sigorta poliçesinin hava aracında bulundurulması zorunludur. İşbu yönetmelikte yapılması gereken sigortanın asgari teminat tutarları gösterilmiştir. Buna göre, yolcunun ölümü ya da bedensel yaralanması halinde taşıyıcının asgari sigorta yükümlülüğü yolcu başına 250.000 SDR’dir. Ticari uçuşlarda, kayıp, zarar ve gecikme riskleri için; bagajla ilgili olarak yolcu başına 1.131 SDR, yük ve posta ilgili olarak kilogram başına 13 SDR’dir.

 

Bagaj ve yük için hasar olması halinde, teslim almaya yetkili kişi tarafından bu durum öğrenildiğinde derhal ve teslim tarihinden itibaren yolcu bagajı için en geç yedi gün, yük içinde tesliminden itibaren en geç yirmi gün içinde yapılacaktır. Gecikme halinde ise ihbar bagaj ve yükün tesliminden itibaren en geç yirmi gün içinde yapılacaktır. Bu yükümlülükler yerine getirmeyen taşıyıcıların hava araları Türk hava sahasını kullanamaz, havaalanlarına inemez ve hava aracının kalkışına izin verilmez ve mevzuatın öngördüğü diğer yaptırımlar uygulanır.

 

Son olarak işbu Yönetmelik ile Türkiye Cumhuriyeti Sınırları içinde İniş veya Kalkış Yapan Türk ve Yabancı Sivil Hava Araçları Mali Mesuliyet Sigortası Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Hazine Müsteşarlığı tarafından yürütülen bu yönetmelik yayım tarihi olan 27.07.2017 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.