| Okuma Süresi: 3 Dakika

SOSYAL AĞ SAĞLAYICILARI HAKKINDA BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI

STJ. AV. CEM SİPER

02.10.2020 tarihi itibariyle sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik önemli yükümlülükler getiren bazı düzenlemeler yürürlüğe girmiştir. Yürürlüğe giren karar ile sosyal ağ sağlayıcıları ilgilendiren usul ve esaslar belirlenmiştir.

– Bu usul ve esaslar yurtiçi ve yurtdışında günlük 1 milyondan fazla erişimi olan sosyal ağ sağlayıcılarını bağlar. Bu düzenlemeye göre kapsam dışında olanlar ise; internet ortamında yapılan yayının sadece belirli bir kısmında sosyal etkileşim amaçlı içeriğe yer veren gerçek veya tüzel kişiler sosyal ağ sağlayıcı olarak değerlendirilmez. Kişisel internet siteleri, elektronik ticaret siteleri ve haber siteleri gibi sosyal etkileşim amaçlı içeriğin ikincil ve yan bir hizmet olarak sunulduğu platformlar kapsam dışındadır.

– Usul ve esasların yayınlanması ile aynı zamanda sosyal ağ sağlayıcılarının temsilci belirlemesi söz konusu olmuştur. Türkiye’de günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcısının, Türkiye’de yetkili en az bir kişiyi temsilci ataması gerekmektedir ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (Kurum) bildirmesi gerekmektedir. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde de bu kişinin Türk vatandaşı olması gerekmektedir.

– Sosyal ağ sağlayıcı, belirlenen temsilci veya temsilcilerin kimlik, unvan ve iletişim bilgilerini Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Eğer temsilci değişirse bu değişimi ve yeni temsilcinin bilgilerini en geç 24 saat içinde Kuruma bildirilmelidir.

– Yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Kanun kapsamındaki içeriklere yönelik olarak kişiler tarafından yapılacak başvurulara cevap vermekle yükümlüdür. Başvuru yapacak kişilere, sosyal ağ sağlayıcısının daha kolay başvuru yapabilmesi için Türkçe dil seçeneğini başvuru yapacaklara sağlaması gerekir. Ve Türkçe yapılan başvurulara karşılık Türkçe verilmesi zorunlu hale gelmiştir. Yapılan başvurulara ise sosyal ağ sağlayıcısı en geç 48 saat içinde cevap vermelidir.

– Sosyal ağ sağlayıcılarının kendilerine yapılan başvuruları, erişimin engellemesi kararı çıkan içerikleri ve benzeri gelişmeleri 6 aylık sürelerle raporlaması gerekmektedir.

– Bu düzenleme ile yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de bulundurma yönünde gerekli tedbirleri alır. Bu tedbirlere ilişkin her raporlama döneminde sosyal ağ sağlayıcıları kuruma bilgilendirme yapmalıdır.

– Temsilci belirlemeye ilişkin yükümlülüğü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya, Kurum tarafından bildirimde bulunulur. Bildirimden itibaren otuz gün içinde temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekir. Aksi halde sosyal ağ sağlayıcıya Başkan tarafından on milyon Türk lirası idari para cezası verilir. Bu idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde, Başkan tarafından otuz milyon Türk lirası daha idari para cezası verilir. Burada temsilci belirleme konusunda kurum çok hassas konumdadır. Bu idari para cezalarının ardından temsilci belirlemesi yine de gerçekleşmezse sosyal ağ sağlayıcıya 30 gün sürenin ardından reklam yasağı uygulaması uygulanır. Bu yasak kapmasında Başkan tarafından Türkiye’de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanır. Reklam yasağı kararı uyarınca, sosyal ağ sağlayıcıyla yeni sözleşme kurulamaz ve sosyal ağ sağlayıcıya para transferi yapılamaz. Bu düzenlemeler ile kurumun temsilci belirlenmesine ne kadar önem verdiği çok açıktır. Reklam uygulaması yasağının ardından 3 aylık tekrar bir süre verilir. Bu süre zarfında temsilci belirlenmesi istenir. Belirlenmemesi halinde yapılacak uygulama daha ağır olacaktır. Başkan sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde elli oranında daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Başvurunun kabulüne ilişkin hâkim kararının uygulanmasından itibaren otuz gün içinde temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde doksan oranına kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Bu kararın ardından sosyal ağ sağlayıcısı CMK hükümlerince itiraz yoluna gidebilir. Süreç sonunda sosyal ağ sağlayıcısı yükümlülüğünü yerine getirirse Temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde; verilen idari para cezalarının dörtte biri tahsil edilir, reklam yasağı kaldırılır ve hâkim kararları kendiliğinden hükümsüz kalır. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Kurum tarafından bildirim yapılır.

– Yapılan başvurulara geri dönüş olmaması halinde başkan tarafından sosyal ağ kullanıcılarına 5 milyon Türk lirası idari para cezası verebilir. Kurum başvuran kişinin talebi üzerine her raporlama döneminde sosyal ağ sağlayıcısının bu yükümlüğünü yerine getirip getirmediğini inceler.

– Kuruma yapılacak raporlama da kurum için önemli noktalardan biri halindedir. Raporlama yapmayan sosyal ağ sağlayıcılarına 10 milyon Türk lirası idari para cezası verilir.

– Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararı ile tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesi durumunda, bildirime rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmin edilmesinden sorumludur. Hukuki sorumluluğun oluşması için sağlayıcının sorumluluğuna gidilmesi veya içerik sağlayıcıya dava açılması ile sosyal ağ sağlayıcının Türkiye’den günlük erişiminin bir milyondan fazla olması şartı aranmaz.

-İdari para cezası, reklam yasağı ve bant genişliği sınırlaması ile karşılaşmak istemeyen sosyal ağ sağlayıcılarının açıklanan hususlarda özen göstermesi gerekmektedir.