| Okuma Süresi: 4 Dakika

KREDİ GARANTİ KURUMLARINA SAĞLANAN HAZİNE DESTEĞİNE İLİŞKİN KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR BAKANLAR KURULU KARARI YAYIMLANDI

AV. ALİ CANER DEMİRCİ

31/10/20166 tarihli ve 2016/9538 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kredi Garanti Kurumlarına Sağlanan Hazine Desteğine İlişkin Kararın 1. Maddesindeki değişiklik ile beraber işbu Kararın amacı; KOBİ tanımını haiz yararlanıcılar ile KOBİ tanımı dışında kalan diğer yararlanıcıların finansmana erişim imkanlarının kolaylaştırılması ve geliştirilmesini sağlamak için, kredi garanti kurumlarına ortak olan ve 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3. Maddesinde tanımlanan bankalar ile kredi garanti kurumlarına ortak olan bankaların hakim ortağı olduğu veya kredi garanti kurumlarına ortak olan ve 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yetkilendirilen finansal kiralama ve yatırıma yönelik finansman sağlanması kaydıyla finansman şirketlerine Hazine Müsteşarlığı tarafından sağlanacak desteğe ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.

 

Tanımlar

Değişiklik yapılmasına dair kararla birlikte “Donuk alacak” kavramı tanımlar başlığından çıkarılırken, “KOBİ tanımını haiz yararlanıcı” kavramı yer bulmuştur. “19.10.2005 Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik ile tanımlanan KOBİ vasfını haiz işletmeler ve KOBİ kapsamında sayılan esnaf ve sanatkar, serbest meslek mensubu, tarımsal işletme ve çiftçileri” şeklinde tanımlanmıştır.

 

Hazine desteğinin kullandırılmasına ilişkin genel şartlar

Genel şartlara ilişkin olarak yararlanıcılara ilişkin hususlarda değişiklikler söz konusu olmuştur. Bunlar;

  • Yararlanıcının kredilerinin krediye başvuru sırasında, Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca üçüncü ve dördüncü grupta sınıflandırılan krediler hariç olmak üzere, donuk alacak olarak sınıflandırılmamış olması ve “Tasfiye Olunacak Alacaklar ile Zarar Niteliğindeki Alacaklar” hesabında izlenen alacaklar niteliğinde olmaması,
  • Yararlanıcılara ilişkin kredi derecelendirme notlarının, kredi derecelendirme notlarının olmaması durumunda puanlamalarının kredi verenler tarafından Kuruma gönderilmiş olmasıdır.

Sağlanacak kefaletlere ilişkin olarak da değişiklikler söz konusu olmuştur. Bunlar;

  • Verilen kefaletlerin toplam bakiye tutarı 250 milyar TL’yi aşamaz. Müsteşarlık tarafından Kuruma aktarılabilecek kaynağın tutarı 25 milyar TL ile sınırlıdır. Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında verilen kefaletler kapsamında Müsteşarlık tarafından aktarılan kaynak 25 milyar TL tutarındaki limite dahil edilir.
  • Kurum, verdiği kefaletler karşılığı, yararlanıcılardan her bir kefalet kullandırımı için bir defaya mahsus ve peşin olarak azami %0,03 komisyon tahsil eder. Müsteşarlık, kurumlar arası tahsis edilecek kefalet limitlerinin dağılımını belirlemeye, tahsis edilen limitlerden kullandırılan tutarlar hariç olmak üzere, tahsis edilen limitleri dondurmaya, değiştirmeye ve iptal etmeye yetkilidir.
  • Bu Kararda düzenlenen hususların ayrıntıları ile kefalet işlemleri kapsamında yararlanıcıdan alınacak komisyon ve diğer masraflara ilişkin hususlar Müsteşarlık tarafından belirlenir. Komisyon her bir kullanım için bir defaya mahsus ve peşin olarak Kuruma ödenir. Müsteşarlık komisyondan pay almaz.
  • Kredi verenler ve Kurum kefalete ilişkin olarak komisyondan başka herhangi bir ücret talep edemez.
  • Döviz cinsinden ve dövize endeksli kredilere kefalet sağlanırken limit hesaplamalarında kefalet kararının verildiği tarihteki ve komisyon hesaplamalarında komisyonun ödenme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz alış kuru esas alınır.
  • TCMB tarafından alım satımı yapılmayan diğer döviz cinsi kredilere kefalet sağlanırken limit hesaplamalarında kefalet kararının verildiği tarihteki ve komisyon hesaplamalarında komisyonun ödenme tarihindeki TCMB çapraz kuru esas alınır.”

 

Hazine desteğinin uygulama esasları

Karar ile birlikte ilk fıkraya “ Kurum tarafından, Eximbank’a yönelik %100 kefalet sağlanan krediler için teminat belirleme yetkisi Kurumdadır.” Eklenmiştir. İkinci fıkraya ise Portföy Garanti Sistemi (PGS) kapsamı dışındaki kefalet başvurularının değerlendirilmesinde Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir.

Bununla birlikte; “6361 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilen finansal kiralama şirketleri ve yatırıma yönelik finansman sağlanması kaydıyla finansman şirketlerinin Kuruma ortak olmasına ilişkin koşullar, bu şirketlerin finansal sektör içindeki büyüklüğü dikkate alınarak belirlenir.” İfadesi eklenmiştir.

 

Temerrüt, tazmin ve diğer hususlar

İşbu Kararla birlikte yeni hükümler eklenmiştir:

Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketince esnaf ve sanatkarlara kredi kullandırılması hakkında istihsal edilen yılı Bakanlar Kurulu kararları uyarınca kullandırılan krediler kapsamında kefalet sağlanan kredilerin;

  • Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaleti olmaksızın kredi veren tarafından doğrudan kullandırım yoluyla kullandırılmış olması durumunda, temerrüt halinde, Kurum anapara bakiyesi ile temerrüt faizi hariç faiz/kar payı/kira tutarı ödemelerini ve 90 günlük bekleme süresi boyunca uygulanan gecikme/ceza faizi hariç akdi faiz/kar payı/kira tutarı oranından hesaplanacak faiz/kar payı/kira tutarını kefaleti oranında tazmin eder.
  • Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaleti ile kullandırılmış olması durumunda, temerrüt halinde, krediye kefalet vermiş olan Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin faal, mali gücü yeterli ve kefaleti kabul edilebilir durumda olması halinde kredi verence, vadesinde/taksit vadesinde ödenmeyen tutarlar kredi veren ile Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri arasında Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Anasözleşmesi doğrultusunda in1zalanan taahhütname ve rehin şerhi hükümlerine bağlı olarak oluşturulan kredi veren nezdindeki kefalet veren Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin blokeli hesaplarından tahsil edilir. Bu durumda, kefalet vermiş olan Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin alacağı için Kurumdan tazmin talebinde bulunabilmesi için vadesinde/taksit vadesinde ödenmeyen tutarlar için borçlu aleyhine vadesinden/taksit vadesinden itibaren en geç 90 günlük süre içerisinde yasal takip başlatmış olması ve vadesinden/taksit vadesinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde tahsilat sağlanamaması veya kısmi tahsilat sağlanmış olması gereklidir. Kurumdan 1 yıllık süre sonunda tazmin talebinde bulunulabilecek olup, Kurum anapara bakiyesi ile temerrüt faizi hariç faiz/kar payı/kira tutarı ödemelerini ve 90 günlük bekleme süresi boyunca uygulanan gecikme/ceza faizi hariç akdi faiz/kar payı/kira tutarı oranından hesaplanacak faiz/kar payı/kira tutarını kefaleti oranında tazmin eder.
  • Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaleti ile kullandırılmış olması durumunda, temerrüt halinde, krediye kefalet vermiş olan Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin mali gücünü kaybetmiş, faal olmayan, kefaleti kabul edilemez hale gelmiş ve kredi verence takip oluşmuş olması durumunda Kurum, anapara bakiyesi ile temerrüt faizi hariç faiz/kar payı/kira tutarı ödemelerini ve 90 günlük bekleme süresi boyunca uygulanan gecikme/ceza faizi hariç akdi faiz/kar payı/kira tutarı oranından hesaplanacak faiz/kar payı/kira tutarını kefaleti oranında tazmin eder.

İşletme hesabı

Değişiklikle beraber;

  • Müsteşarlık, işletme hesabındaki tutarın 5 milyon TL’nin altına düşmesi durumunda işletme hesabına hesap bakiyesi 50 milyon TL’ye ulaşana kadar destek hesabı aracılığıyla aktarım yapmaya yetkilidir. 50 milyon TL olan bu tutar değişiklikten önce 20 milyon TL’ydi.
  • Müsteşarlık, işletme hesabındaki tutarın 5 milyon TL’nin altına düşmesi durumunda işletme hesabına hesap bakiyesi 50 milyon TL’ye ulaşana kadar destek hesabı aracılığı ile aktarım yapmaya yetkilidir. Kurum, destek hesabına aktarılan tutarın tamamını en geç takip eden iş günü işletme hesabına aktarır. İşletme hesabının bakiyesi 5 milyon TL’nin altına düştüğünde, Kurum işletme hesabının bakiyesinin 5 milyon TL’nin altına düştüğüne dair belgeyi ve talep edilen tutara ilişkin resmi yazıyı Müsteşarlığa iletir. Müsteşarlık en geç 10 iş günü içinde bu talebi karşılar.
  • Kurum, işletme hesabındaki bakiye tutarları nemalandırmakla yükümlüdür.
  • Müsteşarlığın sorumluluğu, ödeneğin mevzuatta öngörülen usul ve esaslara uygun olarak Kuruma aktarılması ile sınırlıdır. Kaynakların etkili, etkin ve ekonomik olarak kullanılmasına yönelik sorumluluk Kuruma aittir.

İfadeleri yer bulmuştur.

PGS kapsamında Hazine desteği kullandırılması

Bu hususta ise eklenen hükümle beraber; Kurum tarafından Müsteşarlık desteği ile sağlanan toplam kefalet tutarının asgari %80’i PGS kapsamında kullandırılır ve PGS kapsamında kullandırılan toplam kefalet tutarının asgari %70’i KOBİ tanımını haiz yararlanıcılara kullandırılabilir.

  • Müsteşarlık ile Kurum arasında imzalanan 7.12.2016 tarihli protokol uyarınca Kurum tarafından verilmiş olan kefaletler aynı koşullarda devam eder. Müsteşarlık ile Kurum arasındaki protokol yenilenene kadar halihazırdaki protokol geçerlidir. Yeni eklenen geçici maddeyle beraber ise de denizcilik sektörü işletme ve yatırım kredilerine ilişkin süre ve vadeler, birer yıl uzatılmıştır.
  • Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
  • Bu Karar hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.