| Okuma Süresi: 4 Dakika

GÜMRÜK İŞLEMLERİNİN KOLAYLAŞTIRILMASI YÖNETMELİĞİ

STJ. AV. CEREN TAŞAN

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “GÜMRÜK İŞLEMLERİNİN KOLAYLAŞTIRILMASI YÖNETMELİĞİ” 21.05.2014 tarih ve 29006 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Söz konusu yönetmelik, “yetkilendirilmiş yükümlü statüsü için gereken koşulları, başvuruda aranacak belgeleri, sertifikanın verilmesi, süresi, yenilenmesi, değiştirilmesi, askıya alınması, geri alınması ve iptali ile bu sertifika kapsamında faydalanılacak izinli gönderici, izinli alıcı, ithalatta yerinde gümrükleme, onaylanmış ihracatçı, eksik beyan, kısmi teminat, götürü teminat uygulamaları, beyanın kontrolüne yönelik kolaylaştırmalar, emniyet ve güvenlik yönlü kolaylaştırmalar ile bu uygulama ve kolaylaştırmalardan faydalanma yetkilerinin askıya alınması, geri alınması ve iptali ile gümrük mevzuatından kaynaklanan diğer basitleştirilmiş uygulamalara ilişkin usul ve esasları” belirlemektedir.

 

Söz konusu yönetmelik hakkında değişiklik yapılmasına dair yönetmelik ise 13.10.2017 tarih ve 30209 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü ve kapsamı başlığı altındaki değişikliklere göre;

 

-Yeni kurulan ya da sertifika sahibi şirketi devralan şirketin sertifikalandırılmasında yapılacak yerinde incelemede tüzel kişiliği sona eren sertifika sahibi şirketlerin tesislerinin 13 üncü veya 160 ıncı madde uyarınca incelenmesi ve bu inceleme üzerinden üç yıldan fazla süre geçmemiş olması şartıyla 8 inci maddede belirtilen koşullara uygun olup olmadığına yeniden bakılamayacağı,

 

-Başvurunun 13 üncü madde uyarınca yapılacak yerinde incelemesinde sertifikası yenilenen şirketlerin tesislerinin 13 üncü veya 160 ıncı madde uyarınca incelenmiş olması ve bu inceleme üzerinden üç yıldan fazla süre geçmemiş olması şartıyka 8 inci maddede belirtilen koşullara uygun olup olmadığına yeniden bakılamayacağı, ancak devralınan şirketin tesislerinin bu koşulları sağlayıp sağlamadığına bakılacağı,

 

-Sertifika sahibi şirketin malvarlığının bir veya birden fazla bölümünü yeni kurulacak bir şirkete kısmi bölünme suretiyle devretmesi halinde, idaresi ve murakabesi ve/veya sermayesi bakımından sertifika sahibi şirketle yeni kurulan şirket arasında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunması koşuluyla, devralan tüzel kişiliğin yapacağı sertifika başvurusunda en az üç yıldır fiilen faaliyette bulunma şartı aranmayacağı, ancak sertifika sahibi şirketin 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) ilâ (ğ) bentlerinde yer alan ihlallere ilişkin ceza kararı sayıları ile aynı maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen beyan sayısı sertifika talebinde bulunan kişi adına düzenlenmiş ceza kararları ve beyan sayıları ile birlikte değerlendirileceği, 7 nci madde ile 35 inci maddenin birinci fıkrası, 45 inci maddenin birinci fıkrası, 52 nci maddenin birinci fıkrası, 57 nci maddenin birinci fıkrası, 76 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi, 96 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ve 121 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin değerlendirilmesinde sertifika sahibi firmanın verileri de kullanılacağı,

-Sertifika sahibi şirketin, sertifika sahibi bir başka şirkete devir suretiyle katılması veya sertifika sahibi bir başka şirketle yeni bir tüzel kişilik altında birleşmesi durumunda, yeniden sertifika başvurusunda bulunamayacağı, ancak durum sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne bildirileceği ve bildirim neticesinde yapılacak incelemede bildirim kapsamı her bir şirketin 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) ilâ (ı) bentlerinde yer alan ihlallere ilişkin ceza kararı sayıları ile aynı maddenin birinci fıkrasının (l) bendinde belirtilen beyan sayısı birlikte değerlendirileceği, 7 nci madde ile 35 inci maddenin birinci fıkrası, 45 inci maddenin birinci fıkrası, 52 nci maddenin birinci fıkrası, 57 nci maddenin birinci fıkrası, 76 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi, 96 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ve 121 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin değerlendirilmesinde her bir şirketin verileri birlikte kullanılacağı; yapılan inceleme neticesinde bu fıkrada belirtilen şartların karşılanamadığının tespiti halinde, sertifika ile sertifika kapsamı izin ve yetkilerin askıya alınmasına ilişkin ilgili hükümler uygulanacağı düzenlenmiştir.

 

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvurusu için aranacak güvenilirlik koşulu başlığı altında ise,

-Yönetmelikte, birinci fıkranın (c) ve (d) bentlerinin uygulanmasında Kanunun 234 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre düzenlenen ceza kararları dikkate alınmazken değişiklikle, ceza kararlarının dikkate alınmaması için gümrük idaresi tarafından tespit edilmeden önce ihlalin beyan sahibi tarafından tespit edilerek gümrük idaresine bildirilmesine istinaden düzenlenmeleri gerekmektedir.

-Birinci fıkranın (ğ) bendinin uygulanmasında, hava yolu taşımacılığı kapsamında tescil edilen özet beyanlara ilişkin olarak Kanunun 241 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca düzenlenen ceza kararları dikkate alınamayacağı;  bu maddenin uygulanmasında, ceza kararının beyannamenin tescil yılından daha sonraki bir yılda düzenlenmiş olması halinde Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasındaki tutarın üç, yirmi beş ve yetmiş beş katı tutarlarının hesaplanmasında ceza kararının düzenlendiği tarihte öngörülen Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası tutarı dikkate alınacağı; 5 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinin uygulanmasında, başvuru sahibinin temsilci sıfatıyla TIR Karnesi işlemlerinden kaynaklı olarak aldığı cezaların yanı sıra, başvuru sahibinin temsilci sıfatıyla TIR Karnesi işlemleriyle ilgili olarak aynı dönem içerisinde sistem üzerinde yaptığı beyanlar da dikkate alınacağı hükümleri de söz konusu yönetmeliğe eklenmiştir.

Başvuruların ön incelemesi başlığı altında ise,

-Başvuru süresinin bilgi verilmesi kaydıyla on beş iş günü uzatılabileceği,

-Soru formunda yer alan bilgilerin eksik veya yetersiz olması durumunda kırk iş günü içinde bu eksiklikler giderilecek şekilde soru formunun yeniden düzenlenerek başvurunun yapıldığı bölge müdürlüğü ve Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi isteneceği düzenlenmiştir.

 

Yerinde inceleme başlığı altında ise,

-6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ilâ (h) bentleri ile 8 inci maddede sayılan koşulların sağlanıp sağlanmadığı sonradan kontrol yetkilisi tarafından incelenme süresi otuz iş gününden kırk beş iş gününe çıkarılmıştır.

-Bu süre içerisinde bu koşullardan bir veya daha fazlasının sağlanmadığı ancak verilecek ek süre içerisinde tespit edilen eksikliklerin giderilebileceğine ilişkin başvuru sahibi tarafından taahhütte bulunulması halinde, bu eksikliklerin giderilmesi için başvuru sahibine otuz iş gününe kadar tanına ek süre kırk beş iş gününe çıkarılmıştır.

-Verilen ek sürenin bitimini müteakip sonradan kontrol yetkilisi tarafından tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediği inceleme süresi on beş iş gününden yirmi iş gününe çıkarılmıştır.

-Yapılan inceleme neticesinde, koşulların tümünün sağlanıp sağlanmadığına ilişkin olarak düzenlenecek olan inceleme değerlendirme formu Ek-7’de yer alan formata göre değil Bakanlıkça belirlenecek olan formata göre düzenlenecektir.

 

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün verilmesi başlığına ise,

 

“5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan kişiler hakkında aynı bentte sayılan kanunlar uyarınca başlatılan inceleme ve soruşturma sonucunda cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılmış olması sertifika düzenlenmesini engellemez, ancak düzenlenen sertifika kapsamında sertifika sahibinin eksik beyan usulü, kısmi teminat uygulaması, götürü teminat uygulaması, basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR Dolaşım Belgesi düzenleme ve vize etme izni ile eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR.MED fatura beyanı düzenleme izni dışındaki hak ve yetkilerden dava süreci beraat kararı ile kesin olarak lehlerine sonuçlanıncaya kadar, faydalanmasına izin verilmez.” fıkrası eklenmiştir.